Malatya’da Travma, Yas ve Deprem Sonrası Destek

Genel bakış

Travma, kişinin başa çıkma kapasitesini aşan, hayatını ya da güvenliğini tehdit eden olaylara verilen yoğun bir tepkidir. Deprem gibi ani, ölçeği büyük ve çoklu kayıpla birlikte gelen olaylarda tepkiler çok çeşitli olabilir. İlk haftalarda uykusuzluk, ürkeklik, öfke ya da duygusal uyuşma çoğu insanda görülen doğal tepkilerdir. Ancak aylar sonra bile belirtiler devam ediyor, artıyor ya da günlük hayatı bozuyorsa profesyonel destek önemlidir.

Yas ise sevilen birinin, evin, şehrin ya da bir yaşam biçiminin kaybına verilen doğal tepkidir. Yasın “doğru” bir süresi ya da sırası yoktur; herkes kendi hızında ve kendi biçiminde yas tutar. Bazen kayıp o kadar ani ya da belirsiz olur ki acıyı yaşamak bile mümkün olmaz. Terapi, bu duyguların hem yaşanabilmesine hem de kaybın yaşamınızda yeniden bir anlam bulmasına eşlik eder.

Travma ve yas belirtileri

• Yeniden yaşama

  İstemsiz anılar, flashback, kâbuslar; sarsıntı, ses ya da koku gibi tetikleyicilerle yeniden panik.

• Aşırı tetikte olma

  Ürkeklik, uykuya dalamama, irkilme, sürekli “bir şey olacak” hissi, öfke patlamaları.

• Kaçınma ve uyuşma

  Olayı hatırlatan yer, kişi ya da konulardan uzak durma; hiçbir şey hissetmeme.

• Suçluluk ve “keşke”ler

  Hayatta kalmanın suçluluğu, yapamadıklarınız için kendinizi yargılama.

• Yoğun özlem ve keder

  Kayıp sonrası aylar geçse de acının hafiflememesi, yaşamın anlamını yitirme hissi.

• Çocuklarda değişimler

  Ayrılık kaygısı, tek başına uyuyamama, gerileme davranışları, oyunlarda deprem temaları.

Nasıl çalışırım?

Travma çalışmasında önceliğim güvenlik ve hıztır. Hiçbir danışan, hazır olmadan acılı anılarına yöneltilmez. İlk aşamada belirtileri anlamak, uyku ve bedensel gerginlikle baş etme, topraklama ve nefes gibi stabilizasyon becerilerini güçlendirmek önceliklidir.

Hazır olunduğunda, kanıta dayalı yöntemlerle travmatik anıların işlenmesine geçeriz: travma odaklı Bilişsel Davranışçı Terapi ve EMDR. Çocuklarda travma odaklı oyun terapisi ve kum tepsisi çalışmalarıyla, sözcüklerin yetmediği yerde oyun ve sembollerle ifadeye alan açarım. Deprem sonrasında Ankara’da çok sayıda depremzede danışanla çalıştım; bu deneyimin bana kayıp ve belirsizliğin insan yaşamına bıraktığı izleri yakından gösterdiğini söyleyebilirim.

Yas sürecinde yasın duygularını bastırmadan yaşayabilmeyi, kayıp sonrası yeni hayata uyumu ve anılarla sağlıklı bir bağ kurmayı destekler; gerektiğinde yas sürecinin uzamış ya da karmaşık hâle geldiği durumlarda daha yapılandırılmış yöntemlerle çalışırım. Belirtiler çok ağırsa ya da uyku, depresyon gibi eşlik eden sorunlar varsa psikiyatrik destek için yönlendirme yaparım.

Süreç nasıl ilerler?

1. 01

   Güvende hissetme

   Belirtilerinizi anlar, bedeninizi ve zihninizi sakinleştirecek becerileri birlikte geliştiririz.

2. 02

   Hikâyeyi birlikte taşıma

   Hazır olduğunuz hızda, yaşadıklarınıza yeniden anlam kazandıracak bir çalışma yürütürüz.

3. 03

   Anıları işleme

   EMDR ya da travma odaklı BDT ile anının yükünü hafifletiriz.

4. 04

   Yeniden yaşama bağlanma

   İlişkiler, rutin ve gelecekle ilgili umut ve anlamı yeniden kurma çalışması.

Kimler için uygun?

• Depremi yaşamış ya da yakınlarını kaybetmiş yetişkinler, ergenler ve çocuklar
• Kaza, şiddet, ani kayıp veya diğer travmatik olaylar sonrası belirtileri sürenler
• Yas sürecinde takılı kalan ya da “neden hâlâ geçmedi?” diye sorgulayanlar
• Travma yaşamış çocuğunun nasıl destekleneceğini öğrenmek isteyen aileler

Sık sorulan sorular