Malatya’da EMDR Terapisi

Genel bakış

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing – Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), 1980’lerin sonunda Dr. Francine Shapiro tarafından geliştirilmiştir. Temel fikri şudur: Bir olay çok bunaltıcı olduğunda, beynin bilgiyi işleme sistemi bu yaşantıyı tam olarak “sindiremeyebilir”. Anı, duygu, bedensel duyum ve inançlarla birlikte “dondurulmuş” biçimde saklanır ve tetiklendiğinde yeniden canlanır.

EMDR’de, ayrıntılı bir hazırlık ve güvenlik çalışmasının ardından, danışan zorlayıcı bir anıya odaklanırken, terapist tarafından yönlendirilen ve sağ-sol dönüşümlü uyaran (göz hareketleri, hafif dokunuşlar ya da sesler) eşlik eder. Bu çift yönlü uyarım sayesinde beyin, anıyı daha uyumlu biçimde yeniden işler; anı hâlâ hatırlanır ama duygusal yükü belirgin biçimde hafifleyebilir. EMDR bir telkin ya da hipnoz değildir: süreç boyunca uyanıksınız ve kontrol sizdedir.

EMDR hangi durumlarda kullanılır?

• Travma ve TSSB belirtileri

  Kaza, şiddet, doğal afet (deprem), kayıp sonrası flashback, kâbus, tetikte olma, kaçınma.

• Çocukluk dönemi olumsuz deneyimleri

  İhmal, eleştirel ortam, zorbalık ya da güvensiz bağlanma yaşantıları.

• Fobiler ve korkular

  Belirli bir olaya bağlı gelişen yoğun korkular, panik belirtileri.

• Yas ve kayıp

  Sevilen birinin ani kaybı sonrası yoğun acı, suçluluk ve “keşke” düşünceleri.

• Değersizlik ve suçluluk

  Köklü “yetersizim, değersizim, suçluyum” inançları ve bunlarla ilişkili anılar.

• Performans kaygısı

  Geçmişteki bir başarısızlık ya da utanç yaşantısıyla bağlantılı sınav/sahne kaygısı.

EMDR süreci nasıl işler?

EMDR, belirli bir yapıya sahip sekiz aşamalı bir protokoldür. İlk aşamalarda öykünüzü dinler, uygunluğu değerlendirir ve en önemlisi sizi stabilize eder: yoğun duygularla baş edebilmeniz için güvenli yer, nefes ve topraklanma gibi kaynakları güçlendiririz. Hazır olmadan anıya geçilmez.

Ardından hedef anıyı, ilişkili görüntüyü, olumsuz inancı ve bedensel duyumu belirleyip işleme aşamasına geçilir. Her işleme turundan sonra neler fark ettiğinizi paylaşırsınız. Seans sonunda, açık kalan duyguların yatışması için sakinleşme çalışması yapılır. Son aşamalarda anının gelecekte yaratabileceği tetikleyiciler de ele alınır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2013 tarihli kılavuzunda travma sonrası stres bozukluğu için travma odaklı BDT ile birlikte EMDR’yi önerilen psikolojik tedavilerden biri olarak belirtmiştir. EMDR herkes için uygun değildir ve her durumda ilk tercih olmayabilir; bu nedenle yöntemi değerlendirme sonrasında, size uygun olduğunda kullanırım. Çocuk ve ergenlerde de yaşa uygun uyarlamalarla çalışırım.

Süreç nasıl ilerler?

1. 01

   Öykü alma ve uygunluk değerlendirmesi

   Yaşadıklarınızı, belirtilerinizi ve mevcut destek kaynaklarınızı değerlendiririz. EMDR’nin size uygun olup olmadığına birlikte karar veririz.

2. 02

   Hazırlık ve stabilizasyon

   Güvenli yer, nefes, topraklama gibi kaynak çalışmalarıyla yoğun duygularla baş edebilme gücünüzü artırırız.

3. 03

   Anıyı işleme

   Hedef anıyı ve ilişkili duygu, düşünce ve beden duyumlarını çift yönlü uyarım eşliğinde işleriz.

4. 04

   Pekiştirme ve kapanış

   Yeni, daha uyumlu inançları yerleştirir; sonraki günlerde yaşayabileceğiniz tepkiler için sizi hazırlarız.

Kimler için uygun?

• Travmatik bir olay sonrası belirtileri sürenler (deprem, kaza, şiddet, ani kayıp)
• Geçmişteki bir olayın bugün hâlâ yoğun duygu yarattığını hissedenler
• BDT ile yetinmeyen, “mantığımla biliyorum ama hissetmiyorum” diyenler
• Çocuklarında travma sonrası değişiklik gözlemleyen aileler

Sık sorulan sorular